Ramazan Kaya Fotoğrafı

Ramazan Kaya

Muxalifekî ji Kurdistanê ye, li Milazgira Mûşê hatiye dinyayê. Li zanîngeha Yüzüncü Yılê, beşa cografyayê temam kiriye. Yek ji danerên kovara anarşîst ya Qijika Reş e û yek ji edîtorên kovara Kürd Araştırmalarıyê ye. Derbarê meydanên edebiyat, sînema û bîra civakî da nivîsaran dinivîse. Niha li sektora taybet wekî mamostayê cografyayê dixebite.

Hemî nivîsên hatîn weşandin

Nivîskareke Bêcihûwar: Agota Krîstof

Agota Krîstofê herçiqas ji ber sirgûnê bi zimanê Fransî nivîsîbe jî, wê her tim xwe wekî Macarekê hîs dikir, jixwe hemû pirtûkên wê li ser civaka Macaran bûn. Zarokatî û ciwaniya wê li welatekî ku pêşî ji aliyê Almanan û piştre jî ji aliyê Rûsan ve hatiye dagirkirin derbas bû. Wê li sirgûnê, bi dilê […]

Nivîskareke Bêcihûwar: Agota Krîstof

Kêmber: Jiyanên Natemam û Hevşabûnên Derengmayî

Taybetmendiya herî neyînî ya romanê ew e ku di romanê de dozaja îronîyê digihîje asteke wisa êdî rexne ji qidûma dikeve. Piştî qonaxeke diyarkirî êdî şopandina wê gelek zehmet dibe ka nivîskar çi rexne dike û çi nake. Li cihê ku her tişt tê rexnekirin, tiştekî ku were rexnekirin namîne. Sînorên di navbera erênî û […]

Kêmber: Jiyanên Natemam û Hevşabûnên Derengmayî

Hêza Çîrokên Nepenî

Gelo em kîjan çîrokan ji zarokên xwe re vedigêrin an didin xwendin? Pirseke giring e. Divê wek gelek tiştan çîrok jî bên demokratîkkirin. Pêdivî ye ku hin çîrok ji nijadperestî, cihêkarî û zayendperestiyê werin paqijkirin an ji nû ve werin nivîsîn. *** “Gerdûn ji çîrokan hatiye avakirin, ne ji atoman.” Muriel Rukeyser Walter Benjamin, di […]

Hêza Çîrokên Nepenî

Saziyên Mîsyoner yên Perwerdeyê: YİBO

Saziyên modern yên perwerdeyê yên li Kurdistanê hertim hêlîna asîmîlasyonê û wekî qereqolên kolonyalîzmê bûn. Bêguman di ruh û kesayeta me de birînên kûr vekirin. Di heman demê de helbet rêyên tolhildanê jî hînî me kirin. Ez ji van dibistanan pir bi hêz derketim. Wê demê min cara yekemîn dît ku dewlet çi makîneyeke hovane […]

Saziyên Mîsyoner yên Perwerdeyê: YİBO

Çemê Stranan Ber Bi Ku De Diherike?

Berî ku welatek serxwebûna xwe bi dest bixe, guhên mirovan ji kolonîbûnê rizgar dibin. Ango, serê pêşî rizgarî di guhan de pêk tê, ewil guh azad dibin. Muzîka dij-kolonyal guhan ji dengê serdestan paqij dike. Her gel an tevgerek, hebûna xwe ewil di muzîkê de diafirîne piştre dibe hêzeke sîyasî yan jî neteweyî. *** “Kesên […]

Çemê Stranan Ber Bi Ku De Diherike?

Temsîlkirin û vegêrana Felaketan Mimkûn e?

Giringiya edebiyatê ji bo kesên têkçûyî, bindest, yên ku di bin siya felaketan de dijîn ew e ku wekî xeyaletekî li ser dema niha ya bîrkor digere û dikare bibe berdevkê kesên têkçûyî û windabûyî. Ev edebiyateke ku dengê bêdengan dibihîze û dengê xwe dide kesên têkçûyî. *** “Zarok dixwazin tiştên ku hatine serê bavên […]

Temsîlkirin û vegêrana Felaketan Mimkûn e?

Romannûsekî Ji Hişê Mêtingerîyê Rizgarbûyî: Ngugi Wa Thiong’o

Li welatê vî marksîstê Fanonî yê ku dijî her cure kolonyalîzm û emperyalîzmê bû û ji bo doza xwe hat girtin û sirgûnkirin, desthilatdarên niştecih ku li gor gotina wî cilên “kolonyalîzma nû” li xwe kiribûn, bûne zêrevanên emperyalîzmê. Lê belê îdeal û fikrên Ngugi dê li parzemîna wî ya reşik û li gelek erdnîgariyên […]

Romannûsekî Ji Hişê Mêtingerîyê Rizgarbûyî: Ngugi Wa Thiong’o

James Baldwin: ‘Ez Ne Reşikê Te Me’

Ji bo desthilatdaran ferq nake ku yê din kî ye, bi rastî çi cûdahî û taybetmendiyên wan hene. Serdest tenê dijî dijminên ku di mejiyê xwe de îcad kirine şer dikin, heta ku tevirên bindestan li serê wan dikeve. Baldwin wek tevirekî tûj li serê wan kesên nijadperest ket. Romanên wî hîna jî li dijî […]

James Baldwin: ‘Ez Ne Reşikê Te Me’

Bîraxane: Bîranîna Şairekî Bêwelat

Fîlm, zimanê dagirker û serdestan qut dike, ji gerdûna helbestvan dûr dixe, wan naxîne bîraxaneyê. Em demeke kurt dengê wan dibihîzin lê hebûna wan nayê nîşandan. Xwediyê bîraxaneyê Mirad, kesekî ku bi tirkî bîra dixwaze ji mekanê xwe diqewirîne, bîra nade wî, derhêner naxwaze bi hebûna dagirkeran bîranîna helbestvan qirêj bike. *** Kî nebû ax […]

Bîraxane: Bîranîna Şairekî Bêwelat

Di Çîroka “Kamrat”a Hesenê Metê de Tîpolojiya Çepgirekî Tirk

Nasnameya enternasyonalîst a çepgirên tirkan gelek caran nijadperestiyeke veşartî dihewîne. Ji bo piştgiriya hemû gelên bindest ên cîhanê amade ne, herwiha ji bo wan gelên bindest caran şer jî kirine û berdêl jî dane. Lê dema mijar tê ser nasnameya kurd û Kurdistanê bi tu awayî kirasê tirkbûnê ji xwe nakin, helwestên wan ên enternasyonalîst […]

Di Çîroka “Kamrat”a Hesenê Metê de Tîpolojiya Çepgirekî Tirk

Mirov kengî li mala xwe ye?

Sirgûnî krîzeke ontolojîk e. Kesên ku ji welatê xwe hatine veqetandin di bin şert û mercên hebûnê yên guhertî de ji bo kesayetiya xwe biparêzin gelek zehmetiyê dikişînin. Lewma bi saya nivîsînê gelek caran ji xwe re vegêraneke hevgirtî diafirînin. *** Mirov kengî li mala xwe ye? Barbara Cassin bi vî awayî cewaba vê pirsê […]

Mirov kengî li mala xwe ye?

Edebiyata kurdî di peywenda ‘Edebiyata Mînor’ de

Pareka mezin ya berhemên edebî yên ku kurdan bi zimanê kolonyalîstan nivîsîne, ji kanoneka edebî zêdetir, edebiyata wê çendê ye ku êrişeka giştî dibe ser bingehên kultureka kolonyal; ew, edebiyata rexnegirtin û dijûnbêjiyê û ya bênîzamî û rûxînê ye. Edebiyata mînor ew e ku dixwaze hebûna kurdan li nav axa hişk ya dîrokê biçîne û […]

Edebiyata kurdî di peywenda ‘Edebiyata Mînor’ de

Kaşifê Hebûnê: Milan Kundera

Yek ji taybetmendiya berçav a Kundera ew bû ku romanên xwe yên siyasî di tevneke îronî û mîzahê de dihûnandin. Bi kêfxweşî tinazên xwe bi ehmeqiya ferdî û civakî dikir. Dibêje, ehmeqî berî Flaubert jî hebû. Lê wan çaxan, mirovan ehmeqî wekî encama kêm-zanebûnê dihesibandin. *** “Ji ber ku em carekê têne dinyayê, nabe em […]

Kaşifê Hebûnê: Milan Kundera