Analîstê Rojhilata Navîn Aron Lund di hevpeyvîneka taybet de ji bo Gazete Duvarê ji Selay Dalaklî re dibêje ku ji sê welatên serkeftî yên li Sûriyeyê didu Tirkiye û Îsraîl in, lê ew bi xetereyên cidî re rû bi rû ne.
Di vê hevpeyvînê de, Lund rewşa nû ya Sûriyeyê, hilweşîna rejîma Esed, rola hêzên herêmî û navneteweyî û paşeroja herêmê dinirxîne. Li gorî şîroveger, windakirina Helepê bûye destpêka dawîya rejîmê. Îran û Rûsya jî ji destpêkê ve têgihîştine ku nikarin alîkarîyeka berbiçav bidin Esed. Tirkiye, Qatar û Îsraîl wek sê hêzên serkeftî derketine holê, lê rewşa herêmê hê jî ne zelal e.
Hilweşîna Rejîmê
Hêzên çekdar ên bi serkêşîya Heyeta Tehrîr El-Şam (HTS) di 27ê Çirîya paşiyê de êrîş birine ser artêşa Sûriyeyê ya girêdayî Beşar Esed. Di nav 12 rojan de gihîştine paytexta Şamê û rêveberîya Esed hilweşandine.
Lund dibêje ku bûyera sereke windakirina Helepê ye: “Di dawîyê de tu kesî ji Esed hez nedikir. Dema zelal bû ku ne xelatên piştgirên dilsoz ne jî cezayên revîyayan hebû, kesî nexwest ji bo wî şer bike.”
Rola Rûsya û Îranê
Li gorî Lundî, Rûsya û Îran nikarin wek berê piştgirîya Esed bikin. Rûsya bi şerê Ukraynayê ve mijûl e. Îran jî bi şerê li Libnanê û êrîşên Îsraîlê re rû bi rû ye.
“Rûsya û Îran Esed bi zanebûn bernedane. Lê dema têgihîştin ku nikarin wî rizgar bikin, dev jê berdan,” dibêje Lund.
Sê Welatên Serkeftî
Lund dibêje ku di rewşa niha de sê welatên serkeftî hene:
- Tirkiye
- Qatar
- Îsraîl
Lê li gorî şîroveger, Tirkiye û Îsraîl bi xetereyên cidî re rû bi rû ne. Dibêje “berîya çend hefteyan we bipirsa, herdu welat dê bi eşkereyî encameka cida tercîh bikirana,”.
Paşeroja Kurdan û Rola HTS
Derbarê rewşa Kurdên Sûriyeyê de, Lund hişyarîyeka girîng dide: “Bêyî hamîyeka biyanî ku karibe Tirkiyeyê dûr bixe, rêya mayîna Hêzên Sûriyeya Demokratîk a demdirêj tune ye.”
HTS hewl dide ku bi welatên rojavayî re pêwendîyan asayî bike. Lê Lund dibêje ku ev hewldaneka bi xeter e. Li gorî wî, divê HTS:
- Aborîyê bi rê ve bibe
- Ambargoyên navneteweyî rake
- Pêwendîyên xwe yên bi welatên rojavayî re baş bike
Pêwendîyên bi Tirkiyeyê re
Lund dibêje ku Tirkiye dê bi her rêveberîya nû ya Şamê re pêwendîyên baş deyne. Lê xetereyeka mezin heye ku Sûriye bibe welatekî têkçûyî û ev yek bandoreka neyînî li ser Tirkiyeyê bike.
Çavkanî:
- Botan Times
- Gazete Duvar
Ev hevpeyvîn ji alîyê Selay Dalakliyê ve ji bo Gazete Duvarê hatiye kirin. Dîtinên di vê hevpeyvînê de yên Aron Lund in û ne dîtinên fermî yên sazîyên wî ne.
sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
