Peymana nû ya Sûrîye û Rojavayê

Pêşanalîzek
31/01/2026

Analîst û birêvebirê Kurdish Studies Centerê (Navenda Xebatên Kurdî) Reha Ruhavioglu li ser hevpeymana Rojava û hikumeta Şamê analîzek nivîsî. Di nivîsa wî ya li Xyê cih daye van analîzan:

Pêvajoya ku piştî bûyerên Helebê li Sûrîye û Rojavayê dest pê kiribû, bi peymaneka nû ya ku encama şertên guherîbû ye bi dawî bû. Ev rewş wekî encama lihevkirina hikûmeta Sûrîyeyê û Şamê hat dîtin. Şamê bi wêrekîyeka mezin ev fersend bikar anî; lê belê alîyê kurdî nekarî jêhatîbûna pêwîst nîşan bide.

Hişmendîya neteweyî ya kurdî derket lûtkeyê

Bûyerên ji Helebê heta niha, li her derê cîhanê raya giştî ya kurdî xist tevgerê û kurd li dor hişmendîyeka hevpar bûn yek. Civaka kurdî di sed salên dawîyê de belkî cara yekem e ku bi vî rengî, wekî neteweyeka yekgirtî ya ser parçeyan re tevgerîyaye. Ev tabloya ku wekî “yek-millet” derketîye holê, di dîroka nêz de wekî rûdaneka bêhempa tê dîtin.

Sîyaseta parçeyî û nifşê nû yê rêberan

Her çend hişmendîyeka neteweyî ya hevpar hebe jî, elîtên sîyasî yên kurd ber bi stratejîyên parçeyî ve diçin. Nifşê nû yê sîyasî ku kesên wekî Nêçîrvan Barzanî, Mesrûr Barzanî, Selahattin Demirtaş û Mazlum Abdi temsîl dikin, giranîyê didin sîyaseta nav herêm û welatên xwe. Ev nifşê nû, ji bo xurtkirina destê xwe, berê xwe daye paytextên welatên ku lê dijîn û li wir sîyasetê pêş bixînin.

Dewra sîyaseta sivîl û rola Mazlum Abdi

Li Tirkîyeyê nîqaşên li ser “jubileya çekan” bi nameya Ocalan a 27ê Sibatê re daxilî qada giştî bûn. Li Sûrîyeyê jî êdî tê dîtin ku hêza çekdarî tenê sînorên heyî diparêze û ji bo destkeftîyên nû pêdivî bi sîyasetê heye. Mazlum Abdi heta niha wekî leşkerekî tiştê ji destê wî hatîye pêk anîye. Piştî niho, ji bo ku ew pêşde biçe, divê ne tenê wekî fermanderekî li Qamişloyê bisekine, lê wekî rêberê sîyasî yê kurdên Sûrîyeyê li Şamê sîyasetê bimeşîne.

Ev paranteza dîrokî ya ku bi Helebê vebû, her çend ji tiştê ku talihê ji bo kurdan amade kiribû kêmtir be jî, hişmendîya kurdî bilind kir. Niho ji bo kurdan wezîfeya sereke ew e ku vê hişmendîyê bikin rakêşek û ji bo xurtbûna li paytextan sîyasetê derxin pêş.


Çavkanî: Reha Ruhavîoglu – Botan Times


sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Reha Ruhavioğlu

Lêkolîner e. Di qedemeyên cûda de rêveberîya sazîyên muxtelîf yên wekî fikrî, lêkolîn û mafên mirovan kirîye. Di deh salên dawî de di nava lêkolînan de cih girtîye yên ku di bin banên sazîyên cûda da hatine kirin. Yek ji avakarê Rawest Araştırmayê ye. Niha jî dîrektorê Kurdish Studies Centerê (Navenda Lêkolînên kurdî) ye ku di serî de Kurdên li Tirkiyeyê, derbarê kurdan de lêkolînên siyasî û civakî dike.

Weşana berê

Raporên Partîyên Meclîsa Tirkîyê û Xatirayên Aralov

Weşana paşê

Binxet-2012: Notên Fatma Savci