شکەستنا باوەریێ هێڤیێن ئاشتیێ کێم دکە – ئانالیزا رۆیتەرس

٠٨/٠٤/٢٠٢٥

دارێن بوتلەر | ٣١/٠٣/٢٠٢٥

تورکیە ب تەپساندنا دژبەرێ سەرەکە یێ ئەردۆغان و بێدەنگیا ل سەر رێفۆرمێن پشتی پەڤچوونا ٤٠ سالان یا ب کوردان رە، نەباوەری د ناڤ کوردان دە زێدە کریە.

بانگا رێبەرێ گرتی عەبدوڵڵا ئۆجالان ئا مەهێ بۆری کو خوەست پەکەکە ژ بەلاڤ ببە، دیاریەک بوو ژ حکوومەتێ رە. پارتیا دەم نهۆ دخوازە گاڤێن دێمۆکراتیک وەرن ئاڤێتن.

پەکەکەیێ د جه دە ئاگربەستەک راگهاند و گۆت کو ئەو دخوازە ئۆجالان ب خوە ڤێ پێڤاژۆیێ برێڤە ببە.

هەڤپەیڤینێن ب کوردان و سیاسەتمەداران رە نیشان ددن کو ل باشوور-رۆژهلاتا تورکیەیێ، گومانێن وان ژ هێڤیێن ئاشتیێ زێدەتر ن. دەستەسەرکرنا شارەدارێ ستەنبۆلێ ئەکرەم ئیمامۆغلو مەزنترین پرۆتەستۆیێن ١٠ سالێن داوی پێک ئانینە.

دودلی د پێڤاژۆیێ دە

“ئەم دکەڤن قادا ماینان. دکارە تێک بچە،” گۆتیە پارلامەنتەرێ دەمێ جەنگیز جاندار، کو ژ سالێن ١٩٩٠ی ڤە ب پرسا کوردی رە تێکلدار ە.

دەمێ سێ هەڤدیتن ب ئۆجالان رە ل گرتیگەها ئیمرالیێ پێک ئانینە. لێ ئەو دبێژن کو ئەنقەرە وان ل سەر نەخشەیا رێیا رێفۆرمان د تاریێ دە دهێلە.

ئەردۆغان گۆت: “پشتی ئاڤێتنا چەکان، قادا دێمۆکراتیک وێ بەرفرەهتر ببە.”

گاڤێن بەر ب ئاشتیێ ڤە

نیشانەکا هەڤپار، دەما کو کوردان نەورۆز پیرۆز کرن، دەرکەت هۆلێ. ئەردۆغان پێشنیار کر کو ئەو ببە جەژنەکا نەتەوەیی.

پارلامەنتەرێ دەمێ یێ شرنەخێ، مەحمەت زەکی ئرمەز، گۆت: “دڤێ دەولەت گاڤان بئاڤێژە، لێ ئەم ڤێ ل هەرێمێ هیس ناکن.”

د دەهسالا داوی دە، تورکیەیێ شارەدارێن پارتیێن کورد ژ کار دەرخستنە، رێبەرێن وان گرتنە و ب هەزاران کەس ژ بەر تێکلیێن ئیدیایی یێن ب پەکەکەیێ رە گرتنە.

پەکەکەیێ گۆت: “ژ بانگەوازیا ئۆجالان ڤە، تورکیە ئێریشێن خوە کێم نەکرنە.”

رایەدارەکی پاراستنێ بەرسڤ دا: “هەتا کو تەرۆریستەک چەکدار هەبە، ئۆپەراسیۆنێن مە دێ بەردەوام بن.”

“خوین و هێسر”

ئیمامێ مزگەفتا نەبی یا ل دیاربەکر، عومەر ئیلەر، د ٢٠١٦ان دە پەڤچوون ب خوە دیت دەما کو هێزێن ئەولەهیێ ل ناڤەندا دیرۆکی یا باژاری شەر کرن.

“خوین و هێسر وەک لەهیێ بوو” گۆت ئیلەر. وی پەسنێ ئەردۆغان دا کو نەهەقیێن ل دژی کوردان سەراست کریە. لێ ئەو تی ئاگاهیێ ل سەر رێفۆرمێن پشتی بەلاڤوونا پەکەکەیێ نزانە.

ل دەرڤە، نشتەجهەکی ٦٣ سالی گۆت: “دەولەتێ گەلەک جاران ئەم خاپاندنە. ئۆجالان دڤێ وەرە بەردان دا کو ب پەکەکەیێ رە بئاخڤە.”

هەولدانا داوی یا ئاشتیێ د ٢٠١٥ان دە تێک چوو، هەڤدەم ب زێدەبوونا هێزا یەپەگە یا کوردی ل سووریێ رە.

چاڤێن ل سەر دەستوورەکا نوو

ئەردۆغان ل پەی دەستوورەکا نوو یە کو دێ رێ بدە وی د هلبژارتنێن ٢٠٢٨ێ دە بەشدار ببە. سەرۆکوەزیرێ بەرێ پێشنیار کر کو پێناسەیا “ترک بوون” وەرە گوهەرتن، دا کو کۆمێن ئێتنیکی خوە ئیهمالکری هیس نەکن.

جاندار دیار کر کو باهچەلی نهۆ بەهسا ئۆجالان وەک “رێبەرێ دامەزرینەر” ێ پەکەکەیێ دکە، بەرەڤاژی گۆتنێن بەرێ وەک “سەرۆکێ تەرۆریست”.

چاڤکانی: رۆیتەرس، بۆتان تایمز دارێن بوتلەر

Ji ber krîza aborî ti xebatkarên daîmî yên Botan Timesê nînin. Murat Bayram bi dildarî weşanê didomîne. Heger hûn bixwazin em li ser pêyan bimînin piştgirîya me bikin. Ji bo piştgirîyê bibin abone. Ji 200 hezar xwendevanên me û 5 hezar şopînerên qenala me ya YouTubeyê li ser hev 500 kes bibin abone em dikarin li ser pêyan bimînin.